Volume 5 (1986)

1. Remarąues sur la comparaison des substantifs oamposós français et polonais

Marek GAWEŁKO

Pages: 7- 24

Jednym z głównych zadań stojących przed językoznawstwem porównawczym, zarówno historycznym, jak i synchronicznym, jest ustalenie elementów indentycznych. W badaniach synchronicznych chodzi albo o elementy identyczne ustalone na powierzchni, zwane powszechnie ekwiwalentami, albo o elementy głębokie, wy­znaczone na podstawie wspólnoty funkcji. W artykule są proponowane dwa rodzaje analizy odpowiadające tym dwom rodzajom ekwiwalentów.

Téléchargez l'article (PDF)



2. Quelques conséquences de l’hypothése concernant la redondance semantiąue dans les syntagmes

Halina GRZMIL

Pages: 25- 41

W artykule nawiązujemy do hipotezy, bronionej na IV Kongresie Języko­znawców Romanisitów w maju 1983 r., według której wszystkie związki syntagma- tyczne, odzwierciedlające na powierzchni derywowane struktury predykatawo-argumentowe, byłyby oparte na redundancji semantycznej. Inaczej mówiąc, identycz­ność cech predykatywnych, a zatem ich iteracja w strukturze predykatowo-argumenitowej, jest warunkiem koniecznym każdej relacji.

Téléchargez l'article (PDF)


3. Métamorphisme des noms d’agents

Pierre LERAT

Pages: 42- 50

Autor wprowadza pojęcie metamorfizmu zaczerpnięte od E. Benveniste’a, oznaczające zmianę kategorii gramatycznej — przejście z jednej klasy do drugiej.
W celu adekwatniejszego opisu derywatów i rzeczowników złożonych — zjawiska dotąd badane jedynie w aspekcie czysto morfologicznym — autor postuluje, opierając się na teorii E. Benveniste’a, zastosowanie „mikroiskładni” i „parafrazy analitycznej”.

Téléchargez l'article (PDF)


4. Phrases impersonnelles a prćdicat non-verbal et leurs transformées en langues française et polonaise

Anna Maria NOWAK

Pages: 51-70

Artykuł stanowi kontynuację prezentacji zdań nieosobowych z predykatem niewerbalnym i ich transform we współczesnym języku francuskim i polskim. Autorka zajmuje się omówieniem pierwszej z czterech — wyróżnionych w pierwszej części artykułu — klas semantyczno-syntaktycznych, w której występują dwa argumenty, z których jeden jest osobowy, a drugi zdaniowy.

Téléchargez l'article (PDF)


5. Détermination des syntagmes nominaux composés avee une expression prédicative en position de complément de nom

Małgorzata NOWAKOWSKA

Pages: 71-86

Autorka omawia determinację syntagm nominalnych z wyrażeniem predykatywnym w pozycji dopełnienia rzeczownika ze szczególnym uwzględnieniem de-terminacji wewnętrznej. Badała ona syntagmy nominalne języka francuskiego połączone przyimkiem de. Swoje analizy zawężyła do syntagm nominalnych, których pierwszym elementem był rzeczownik konkretny, a drugim — rzeczownik abstrakcyjny, co nie znaczy, że ustalone reguły determinacji nie dotyczą syntagm z rzeczownikiem abstrakcyjnym w pozycji pierwszego członu syntagmy.

Téléchargez l'article (PDF)


6. Catégorie du temps et l’interprétaition sémantiąue du prédicat

Iwona NOWAKOWSKA-KEMPNA

Pages: 87-99

Czas, a ściśle miarę czasu, autorka uważa za predykat T(o), który określa relację trwania w czasie przedmiotu lub innej relacji. Stanowi on funkcję jedno- argumentową od argumentu przedmiotowego lub zdarzeniowego. Przy argumencie zdarzeniowym stwarza to sytuację predykacji predykatu, a czas, jako predykat nadbudowany nad inną strukturą predykatowo-argumentową, można nazwać, w terminologii językoznawczej, presupozycją typu Strawsonowskiego. P. F. Strawson rozumie presupozycję jako warunek konieczny zaktualizowania || użycia predykatu. Charakterystyka temporalna jest relewantna i inherentna dla danej relacji.

Téléchargez l'article (PDF)


7. Alcune osservazioni sull’uso del congiuntivo nell’insegnamento dell’italiano come lingua seconda

Riccardo SABMERI

Pages: 100-113

Użycie trybu „congiuntivo” stanowi, ze względu na swą złożoność, problem bardzo kontrowersyjny. W pierwszej części artykułu autor proponuje zweryfikowanie podstawowej funkcji trybu ,,congiuntivo”, jaką jest zdolność wyrażania aspektu potencjalneści akcji. Analizując użycie trybu „congiuntivo” w języku włoskim, autor buduje następującą hipotezę: „congiuntivo” spełnia tę funkcję jedynie wówczas, kiedy znajduje się w opozycji do trybu oznajmującego, tzn. kiedy, jako tryb potencjalności, przeciwstawia się trybowi oznajmującemu — trybowi realności.

Téléchargez l'article (PDF)


8. Passivité dans les construotions causatives d’incitastion

Kamilla TERMIŃSKA

Pages: 114- 121

Wśród konstytuowanych przez tzw. czasowniki kauzatywne wypowiedzeń, będących konkretyzacjami funkcji: jakaś aktywność x—a jest skutkiem jakiejś ak­tywności y a względem x—a, można wyróżnić konstrukcję, w których:

  • na pozycji podmiotu jest możliwa altemacja rzeczownika osobowego i no­minalizacji w grupie imiennej,
  • w charakterze podmiotu występuje jedynie nominalizacja,
  • grupa imienna zawiera obligatoryjnie zarówno rzeczownik osobowy, jak i nominalizację.

Téléchargez l'article (PDF)


9. Emploi de l’articie défini et de l’adjectif démonstratif en anaphore et en cataphore

Marek KĘSIK

Pages: 122- 132

Autor wykazuje, że wbrew utartym przekonaniom rodzajnik określony i zaimek wskazujący nie są w SN anaforycznych wariantami fakulatywnymi, a nawet można tu mówić o dystrybucji komplementarnej, zależnej od relacji semantycznej między antecedensem a SN anaforyczną. W skrajnych przypadkach, próby zastąpienia zaimka wskazującego rodzajnikiem określonym mogą doprowadzić do syntaktycznej, a nie tylko kontekstualnej, nieakceptowalności zdania.

Téléchargez l'article (PDF)