Volume 9 (1993)

1. Actualisation sémantique, cumulation et structure théme-rhéme

Wiesław BANYŚ

Pages: 7-26

Artykuł prezentuje koncepcję dwustopniowej reprezentacji znaczenia. Stopień pierwszy to model semantyczny: argumentowo-predykatowy, w którym predykaty traktowane są jako „molekuły” semantyczne. Stopień drugi to model semantyczno-syntaktyczny, w którym argumenty i predykaty są ujęte jako kondensowanie predykatów „molekularnych”.

Download article (PDF)


2. Quelques remarques sur l’aspect du verbe

Ewa CISZEWSKA

Pages: 27- 33

Przedmiotem artykułu jest własny punkt widzenia na aspekt czasownika. Autorka przedstawia teorie dotyczące aspektu w językach słowiańskich, a zwłaszcza zwraca uwagę na fakt, że niektórzy slawiści podważają przydatność klasycznego podziału na aspekt leksykalny (sposób czynności) i aspekt gramatyczny.

Download article (PDF)


3. L’acte de langage et l’apparition du subjonctif (propositions interrogatives et impératives)

Katarzyna KWAPISZ

Pages: 34- 40

Celem artykułu jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy istnieje jakiś związek (jeśli w ogóle istnieje) między typem aktu językowego, a użyciem trybów indicatif/subjonctif.
Po omówieniu podziału aktów językowych, zaproponowanego przez J. Moeschlera w „Argu- mentation et Conversation” (19X5) i podstawowych pojęć teorii polifonicznej O. Ducrot (1984) oraz próbie konfrontacji obu prac, autor analizuje użycie trybów indicatif/subjonctif i ich alternację w zdaniach pytających, a następnie w zdaniach wykrzyknikowych.

Download article (PDF)


4. Les structures supraphrastiques dans le text: procédurcs et analyses

Ewa MICZKA

Pages: 41- 60

Artykuł przedstawia koncepcje struktur ponadzdaniowych tekstu opartą na analizie tematyczno- rematycznej. Poziom ponadzdaniowy jest reprezentowany przez temat nadrzędny tekstu oraz tematy grup zdaniowych (TGZ) i zbiory reumatyczne (ZR). Głównym celem artykułu jest opracowanie, na podstawie przyjętych założeń, ścisłych procedur analitycznych, które umożliwiają sprawdzalną i kontrolowaną interpretację tekstu. Zaproponowane procedury analityczne zostały zilustrowane dwoma przykładami (analizy tekstów prasowych). Wskazano na możliwość ich zastosowania do rozwiązania szczegółowych problemów związanych ze spójnością tekstu i jej wykładnikami.

Download article (PDF)


5. La theorie sémantico-syntaxique est-elle un programme scientifique de recherche

Iwona NOWAKOWSKA-KEMPNA

Pages: 61-71

W artykule starałam się wykazać, iż składnia semantyczna jest taką teorią języka, która poddaje się, dzięki swojej konstrukcji, rygorom nakładanym przez naukowy program badawczy (skrót: NPB za: I. Lakatos’em 1978). W NPB występuje rdzeń tez podstawowych, które tu stanowią analizę fundamentalnych jednostek języka: predykatów i argumentów oraz sensu predykatywnego ujawniającego siatkę pojęć prostszych/prostych wraz z ich argumentami.

Download article (PDF)


6. Le double emploi de l’adjectif de relation

Małgorzata NOWAKOWSKA

Pages: 72- 82

W niniejszym artykule autorka przeprowadza analizę przymiotnika relacyjnego derywowanego od rzeczownika konkretnego umieszczonego w pozycji przydawki. Przymiotnik ten określa rzeczownik abstrakcyjny będący członem konstytutywnym grupy imiennej. Autorka wyróżnia dwa użycia przymiotnika relacyjnego: użycie właściwe i użycie sekundarne, zwane też kontekstualnym.

Download article (PDF)


7. Operando eon „deber” y „poder” castellanos – analisis de las proposiciones modales

Joanna RACIĘSKA

Pages: 83-92

Autorka podejmuje próbę syntaktycznego opisu predykatów psychologicznych, przyjmując za podstawę czasowniki „sensation” i „sentiment” jako kooperujące ze wszystkimi rzeczownikami reprezentującymi predykaty psychologiczne. Analiza przeprowadzona została na bazie porównań zachowań syntaktycznych synonimów w/w predykatów, a wyniki przedstawione za pomocą tablic porównawczych. Rezultatem tych badań może w przyszłości być rodzaj słownika, który w oparciu o referencje leksyko-syntaktyczne uzupełniałyby informacje wstępne do słowników dwujęzycznych.

Download article (PDF)


8. „Contrefactuel” „dégressif” ou modus lollens déguisé

Wiesław BANYŚ: 93-103

Pages: 104-112

Artykuł dotyczy problematyki trybu warunkowego – kontrfaktycznego i koncentruje się na jednym z jego podtypów: trybie warunkowym kontrfaktycznym degresywnym. Autor rozważa ewentualny model logiczny rozumowania, na którym ten tryb wydaje się oparty; chodzi tu o schemat modus tollendo tollens. Konkluzja dotyczy istotnych różnic między trybami kontrfaktycznymi degresywnym i progresywnym. Różnice te wywodzą się z różnych operacji metajęzykowych i meta- metajęzykowych, i co za tym idzie, różnych sądów: „hipotetycznych” i „kategorycznych”.

Download article (PDF)


9. Le rôle de la conventionalité dans la sémantique cognitive

Iwona NOWAKOWSKA-KEMPNA

Pages: 113-123

Semantyka kognitywna preferuje badania jednostek językowych nie w systemie, ale w działaniu językowym, jako sposobu używania języka przez człowieka, stąd leż wyraz, może różnie znaczyć w zależności od kontekstu i konsytuacji aktu komunikacyjnego (R. Langacker 1987, 1988 a, b, c) oraz obranego kierunku konceptualizacji przedmiotu w poznaniu (G. I.akoff 1986, 1987).

Download article (PDF)


10. Prédicats psychologiques – expressions de sentiment, sensation ct autres (approche syntaxique)

Beata BADYŃSKA-LIPOWCZAN

Pages:

Autorka podejmuje próbę syntaktycznego opisu predykatów psychologicznych, przyjmując za podstawę czasowniki „sensation” i „sentiment” jako kooperujące ze wszystkimi rzeczownikami reprezentującymi predykaty psychologiczne. Analiza przeprowadzona została na bazie porównań zachowań syntaktycznych synonimów w/w predykatów, a wyniki przedstawione za pomocą tablic porównawczych. Rezultatem tych badań może w przyszłości być rodzaj słownika, który w oparciu o referencje leksyko-syntaktyczne uzupełniałyby informacje wstępne do słowników dwujęzycznych.

Download article (PDF)